KC 2010/002

Uitspraak van de beklagcommissie uit de Commissie van Toezicht bij de Penitentiaire Inrichting […]

De klacht

Klager (hierna: klager) heeft zich beklaagd over de hem door de directeur opgelegde disciplinaire straf, inhoudende 5 dagen opsluiting in eigen cel of verblijfsruimte zonder televisie. Tevens is het eerstvolgende verlof ingetrokken.

Unitdirecteur […] (hierna: de directeur) heeft een schriftelijke reactie, gedateerd 12 augustus 2009, ingediend.

De mondelinge behandeling van de klacht heeft plaatsgevonden op 10 september 2009. Aanwezig waren: klager, […] en […], beiden namens de directeur, […], voorzitter van de beklagcommissie en […], secretaris.

Na de mondelinge behandeling zijn door de beklagcommissie op grond van artikel 64 lid 4 Penitentiaire Beginselenwet (PBW) schriftelijke inlichtingen ingewonnen bij het Diagnostisch Centrum te Eindhoven. Bij brief van 22 oktober 2009 heeft […], klinisch chemicus bij het Diagnostisch Centrum gereageerd. Zowel de gemachtigde van klager als de directeur hebben op de reactie van het Diagnostisch Centrum schriftelijk gereageerd en toestemming gegeven het beklag zonder nadere zitting af te doen.

Standpunten van partijen
Standpunt van de directeur

Klager is op 31 juli 2009 een disciplinaire straf opgelegd, vanwege een positieve urinecontrole, met een THC-waarde van 88. Klager stelt binnen 3 weken niet ‘schoon’ te kunnen zijn, maar dat is wel mogelijk.

Standpunt van klager

Klager is het niet eens met de hem opgelegde disciplinaire straf. Hij heeft op 25 juni 2009 een urinecontrole gehad waarbij de THC-waarde 2362 was. Op 29 juli 2009 had hij een THC-waarde van 88. Klager stelt dat hij nooit binnen genoemde periode ‘schoon’ kan zijn geweest.

De beoordeling
3.1 Op grond van artikel 30 van de Penitentiaire Beginselenwet (PBW) kan de directeur - onder de daar omschreven voorwaarden - een gedetineerde verplichten urine af te staan ten behoeve van een onderzoek van die urine op aanwezigheid van gedragsbeïnvloedende middelen. Een en ander is nader uitgewerkt in de Regeling urinecontrole penitentiaire inrichtingen en - voor de P.I. Tilburg - in paragraaf 6.3 van de Huisregels.

3.2 Op grond van de artikelen 50 en 51 Penitentiaire Beginselenwet (PBW) is de directeur bevoegd een gedetineerde een disciplinaire straf op te leggen indien een ambtenaar of medewerker constateert dat een gedetineerde betrokken is bij feiten die onverenigbaar zijn met de orde of veiligheid in de inrichting, dan wel met de ongestoorde tenuitvoerlegging van de vrijheidsbeneming.

3.3 Op 10 september 2009 heeft een mondelinge behandeling plaatsgevonden.

3.4 De gemachtigde van klager heeft ten behoeve van de mondelinge behandeling stukken overlegd van het Dutch Laboratory on Drugs and Doping te Tilburg. Deze stukken hebben betrekking op de betekenis van creatinine concentratie en de canabis/kreatinine ratio. Daarover wordt het volgende opgemerkt:

“Cannabis is een stof die lang in de urine aantoonbaar is. Nadat het gebruik gestopt is kan in de daarop volgende weken de concentratie cannabis variëren.

In sommige gevallen is zelfs een stijging in cannabis concentratie waarneembaar zonder dat er van bijgebruik sprake is. De variatie in de cannabis concentratie wordt veelal veroorzaakt door variatie in vochtinname en daarmee de variatie in de geproduceerde hoeveelheid urine.

Voor deze vochtinname kunnen we corrigeren door de kreatinine concentratie te meten. Kreatinine wordt redelijk constant uitgescheiden en zal ongeveer evenveel invloed ondervinden van variatie in vochtinname als de uitscheiding van canabis. In de bijlage is een voorbeeld weergegeven van de variatie van de canabis concentratie en de correctie m.b.v. de canabis/kreatinine ratio. Deze ratio is een maat voor de afname/toename van de cannabis concentratie.

In de tabel en de grafiek uit de bijlage zien we op dag 11 een stijging van de canabis concentratie. Echter ook de kreatinine concentratie is hoger dan de voorgaande dagen. Door berekening van de canabis/kreatinine ratio kunnen we concluderen dat er ondanks de stijging van de canabis concentratie geen bijgebruik is daar de ratio daalt. Hetzelfde geldt voor de dagen 25 en 27. Ook hier stijgt de canabis concentratie maar daalt de ratio of blijft deze vrijwel gelijk.

Op dag 21 echter zien we een stijging van de canabis concentratie terwijl de kreatinine concentratie normaal is. Berekening van de canabis/kreatinine ratio leert ons dat deze toeneemt van 2,7 naar 13,1. Er mag hier dan ook geconcludeerd worden dat er sprake is van opnieuw gebruik van canabis.”

4.1 Naar aanleiding van genoemde zitting van de beklagcommissie hebben beiden partijen ingestemd met het voorstel van de voorzitter van de beklagcommissie om het Diagnostisch Centrum te Eindhoven, het laboratorium dat op verzoek van de P.I. […] de analyse van de urine van klager heeft verricht, te confronteren met de hiervoor vermelde gegevens van het Dutch Laboratory on Drugs and Doping te Tilburg.

4.2 Bij brief van 15 september 2009 is het volgende aan het Diagnostisch Centrum voorgelegd:

“Bij de beklagcommissie van de Commissie van Toezicht van de Penitentiaire Inrichting […] (hierna: PI) is aanhangig een klacht van dhr. […].

(…).

Naar aanleiding van een bij hem op 29 juli 2009 afgenomen urinecontrole is door de directeur een straf opgelegd, omdat de THC een waarde had van 88. Klager heeft in een korte periode een viertal urinecontroles gehad, te weten:

25 juni 2009 THC - 2362            Kreatinine - 47

30 juni 2009 THC - 25                Kreatinine - 12

23 juli 2009 THC - 27                 Kreatinine - 14

29 juli 2009 THC - 88                 Kreatinine – 47

Klager stelt dat hij bij de controle van 29 juli 2009 nooit “schoon” geweest kan zijn, omdat hij de weken daarvoor ook een (iets) hogere waarde heeft gehad en het een tijd duurt voordat het uit het lichaam is.

De gemachtigde van klager heeft naar aanleiding van de hoge(re) score contact opgenomen met een ander erkend laboratorium om uitleg te ontvangen over een berekening. Aan de gemachtigde is medegedeeld dat om een juiste beoordeling te geven over bijgebruik van cannabis men de waarde van de cannabinoide dient te delen door de waarde van de kreatinine.

Haar berekening is als volgt:

25 juni 2009      :           2562/47 = 50,26

30 juni 2009      :           25/12 = 2,08

23 juli 2009       :           2714 = 1,93

29 juli 2009       :           88/47 = 1,87

De gemachtigde stelt dat in dit geval er dan geen sprake is van een positieve urinecontrole.

De betreffende stukken treft u hierbij aan.

Graag verneem ik uw gemotiveerde visie op deze kwestie.”

5. Namens het Diagnostisch Centrum heeft […], klinisch chemicus, bij schrijven van 22 oktober 2009 - voor zover hier van belang - als volgt gereageerd op dit verzoek:

( ..... )

“De urine d.d. 25-06 2009 toonde een hoge cannabisuitslag. Het uitwassen van het lichaam van cannabis geschiedt geleidelijk en kan wel tot 80 dagen duren. Gedurende deze tijd kan de cannabiswaarde in absolute zin en t.o.v. kreatinine tijdelijk stijgen door vetafbraak. Dit kan door sporten, koorts en vermageren het geval zijn.

Bij deze cliënt is er sprake van afnemende ratio cannabis/kreatinine. Het urinemonster d.d. 29-07 2009 vertoonde weliswaar een verhoogde cannabiswaarde (88ng/ml). doch de urine was zeer geconcentreerd (kreatinine 47 mmol/L), waardoor de waarde t.o.v. het monster d.d. 23-07 2009 niet hoger genoemd mag worden.

Op grond van deze uitslagen acht ik hergebruik van cannabis tussen 23-07 2009 en 29-07 2009 niet aannemelijk. In de rapportage van de uitslag van 29-07 2009 is terecht aangegeven dat de cannabisuitslag positief is, maar is geen uitspraak gedaan dat dit afkomstig is van hergebruik.”

6. De beklagcommissie concludeert uit het voorgaande dat onvoldoende aannemelijk is dat klager voorafgaande aan de urinecontrole van 29 juli 2009 heeft ‘bijgebruikt’.

Daarmee komt de grondslag aan de opgelegde straf te ontvallen.

Het beklag is derhalve gegrond en de beslissing van de directeur dient te worden vernietigd. Nu de rechtsgevolgen van de vernietigde beslissing niet meer ongedaan te maken zijn, bepaalt de beklagcommissie dat een tegemoetkoming als hieronder vastgesteld, geboden is. Ook bepaalt de beklagcommissie dat een tegemoetkoming voor zijn gemiste verlof, te weten één keer extra verlof voor klager.

BESLISSING
De beklagcommissie:

- verklaart het beklag gegrond en vernietigt de bestreden beslissing;

- stelt de aan klager toekomende en ten laste komende van de inrichting tegemoetkoming vast op € 37,50 (vijf dagen cel à € 7 50 per dag alsmede één keer extra verlof voor klager.

[…], 2 december 2009