KC 2008/046

De beklagcommissie heeft kennis genomen van op 8 en 12 juni bij het secretariaat ingekomen klaagschriften van

[…], verder te noemen klaagster,

Het klaagschrift, gedateerd 5 en 7 juni, is gericht tegen de interpretatie van de uitslag van een urinecontrole waardoor aan klaagster de volgende disciplinaire straffen zijn opgelegd:

- zeven dagen opsluiting in de eigen verblijfsruimte
- een terugplaatsing naar de standaard-afdeling
- de afwijzing van een verlof.

De directeur heeft schriftelijk op de klacht gereageerd. Klaagster heeft van deze reactie kennis kunnen nemen.

De klacht is behandeld ter zitting van 25 juni 2007 in bijzijn van klaagster en de unitdirecteur, […].

De feiten
Bij klaagster is een urinecontrole afgenomen. Uit de uitslag bleek een te laag kreatininegehalte, hetgeen duidt op sterk verdunde urine.

Het standpunt van klaagster
Klaagster is het niet eens met het oordeel van de directie dat zij gefraudeerd zou hebben. Klaagster is op dieet en drinkt om die reden heel veel water (iedere ochtend twee liter en iedere avond nog vijf glazen). Volgens klaagster is dat de reden dat de uitslag van de urinecontrole een te laag kreatininegehalte aangeeft.

Het standpunt van de directeur
De urinecontrole is bij klaagster afgenomen in het kader van haar verlofaanvraag. Terwijl tijdens de procedure nog expliciet aan klaagster is medegedeeld dat zij geen water meer mocht drinken, heeft zij dit tijdens een toiletbezoek toch gedaan. Hiermee heeft zij bewust geprobeerd de resultaten van de uitslag te beïnvloeden. De uitslag, een te laag kreatininegehalte (1,2), duidt op sterk verdunde urine en dit wordt als fraude gezien. Klaagster is gesanctioneerd conform het gebruik van harddrugs. In het contract, dat klaagster heeft getekend toen zij op de Maatschappelijke Integratie-afdeling is geplaatst, is opgenomen dat terugplaatsing naar de standaardafdeling zal plaatsvinden indien de gedetineerde gesanctioneerd wordt in verband met (hard)drugs. Er is dan ook besloten klaagster terug te plaatsen naar een standaardafdeling. Met betrekking tot de afwijzing van het verlof bestonden er reeds voor de urinecontrole sterke twijfels met betrekking tot het goed verloop van het verlof. Klaagster is 10 jaar geleden tijdens een preventieve hechtenis waarbij zij was heengezonden in afwachting van de uitspraak, naar Curaçao vertrokken. Gelet op het frauderen met de urinecontrole en de eerdere onttrekking is besloten het aangevraagde verlof af te wijzen.

De beoordeling
Op grond van artikel 30 van de Penitentiaire beginselenwet kan de directeur, indien dit noodzakelijk is in verband met de verlening van verlof, een gedetineerde verplichten urine af te staan ten behoeve van een onderzoek van die urine op aanwezigheid van gedragsbeïnvloedende middelen. Dit artikel is nader uitgewerkt in de ‘Regeling urinecontrole penitentiaire inrichtingen’.

Het klaagschrift is gericht tegen de interpretatie van de uitslag van de urinecontrole. Klaagster verklaart de uitslag van de urinecontrole door het feit dat zij op dieet is en daarom heel veel water drinkt. Op het moment dat klaagster de urine moest afgeven had zij naar eigen zeggen al veel water gedronken.

Uit de toelichting bij de ‘Regeling urinecontrole penitentiaire inrichtingen’ blijkt dat inname van vocht al na één uur effect heeft op de concentratie van urine. Derhalve dient het volgens deze toelichting aanbeveling om de gedetineerde ’s ochtends vroeg binnen één uur na het wekken de gelegenheid te bieden urine af te staan. Uit de bij het verweer van de directie gevoegde rapportages blijkt dat de afname van de urine bij klaagster is gestart om 09:07 uur. De beklagcommissie is van oordeel dat dit tijdstip vroeg genoeg is om aan de hiervoor genoemde aanbeveling te voldoen. Echter klaagster stelt zich op het standpunt dat zij reeds voor 09:07 uur al zodanig veel water heeft gedronken, dat dit van invloed is geweest op de uitslag.

De beklagcommissie buigt zich niet verder over de vraag hoeveel klaagster op welk tijdstip gedronken zou kunnen hebben. Namelijk, in de huisregels is onder punt 6.3 vastgelegd dat de gedetineerde het zelf aan moet geven indien zij medicatie gebruikt of een gebrek of ziekte heeft die de uitslag zou kunnen beïnvloeden. Dit wordt dan op het formulier van de urinecontrole vermeld. De beklagcommissie is derhalve van oordeel dat klaagster zelf, voorafgaand aan de urinecontrole, had moeten aangeven dat zij op dieet is en daarom veel water drinkt. Klaagster had kunnen weten dat de grote hoeveelheden water die zij drinkt van invloed is op de uitslag van de urinecontrole.

Omdat klaagster niet van te voren heeft aangegeven dat zij op dieet is en daarnaast zelfs nog, tegen de regels in, een handje water heeft gedronken tijdens de procedure van de afname, is de beklagcommissie van oordeel dat klaagster zich achteraf niet op het vele water drinken kan beroepen. De beklagcommissie is dan ook van oordeel dat de inrichting niet heeft gehandeld in strijd is met een in de inrichting geldend wettelijke voorschrift. De beklagcommissie zal de klacht met betrekking tot de interpretatie van de uitslag van de urinecontrole ongegrond verklaren.

Op grond van artikel 8 lid 1 van de regeling kan de gedetineerde een disciplinaire straf worden opgelegd indien is gebleken dat de gedetineerde heeft gefraudeerd. Nu de directeur heeft aangegeven dat is gestraft conform in de inrichting gehanteerde richtlijnen waarbij geldt dat fraude bij een urinecontrole wordt gesanctioneerd conform het gebruik van harddrugs, wat inhoudt een sanctie van zeven dagen verblijf op de eigen cel alsmede terugplaatsing van de B-afdeling naar de standaardafdeling, is de beklagcommissie van oordeel dat de aan klaagster opgelegde disciplinaire straf van zeven dagen opsluiting in de eigen verblijfsruimte en terugplaatsing naar de standaard-afdeling niet in strijd is met de een in de inrichting geldend wettelijk voorschrift. Zij zal de klacht met betrekking tot deze aan klaagster opgelegde straf dan ook ongegrond verklaren.

Met betrekking tot het afwijzen van klaagsters verzoek tot verlof is de beklagcommissie van oordeel dat het niet onredelijk moet worden geacht dat het verzoek is afgewezen, nu is geconstateerd dat is gefraudeerd met de urinecontrole. Ook dit onderdeel van de klacht zal de beklagcommissie ongegrond verklaren.

BESLISSING
De beklagcommissie verklaart de klachten ongegrond.

Aldus gegeven door de beklagcommissie, […], voorzitter, […] en […], leden, bijgestaan door […], secretaris, en ondertekend door de voorzitter en de secretaris, op                              juli 2007.